Verklarende woordenlijst
donderdag, 19 juni 2008 21:28

In de transcripties komen soms woorden voor die we tegenwoordig niet meer gebruiken. Hier volgen een aantal van de meest voorkomende woorden met hun verklaring.

Begrip Uitleg
Allodiaal goed Vrij goed, dus: niet horig
Ambtman Ambtenaar, vertegenwoordiger van een instelling.
Bestemoeder Grootmoeder (van moederszijde)
Bestevader Grootvader (van vaderszijde)
Borgman Borgmannen zijn adellijke lieden die de heer moeten bijstaan in de verdediging van kasteel en stad. Bredevoort is ëën van de weinige steden in Nederland die borgmannen kende.
Bouwman Boer
Caveren Zekerheid geven
Compareren Verschijnen
Coram In aanwezigheid van
De rato gevolmachtigd
Derde garve 1/3 deel van de oogst
Derdehalf Twee-en-een-half
Drost Hoogste ambtenaar van de heerlijkheid, vertegenwoordiger van de heer die belast was met het bestuur en de rechtspraak in de heerlijkheid.
Hand, halm en monde standaarduitdrukking bij afstand doen
Havezate Ridderlijk goed.
Huisplaats Perceel
Horige Halfvrije persoon die valt onder een hof.
Judiciaal Gerechtelijk
Keersebrand Letterlijk: brandende kaars. Veilingmethode waarbij zolang geboden mag worden als de kaars brandt.
Keurnoot, ceurnoot Gerechtsbijzitter, adviseur van de rechtbank
Loco In plaats van
Loese Aflossing
Moeie Tante
Momber, momboir Voogd, zaakwaarnemer
Nomine Uit naam van
Obligatie Verklaring van schuld
Ondervoogd Hulp van de plaatselijke voogd
Protocol Register met notulen, bijvoorbeeld van rechtszittingen
Sampt Gezamenlijk
Tiende 1/10 gedeelte van de opbrengst, vaak een vorm van belasting
Timmeragie Getimmerd gebouw
Verandersaten Veranderen, vaak: hertrouwen
Verponding Onroerend goed belasting
Verwalter-drost Letterlijk: substituut-drost, plaatsvervanger van de drost
Volontair Vrijwillig
Voogd Plaatselijke vertegenwoordiger van de drost, belast met het handhaven van de orde. De functie is een combinatie van de huidige functies van een politieagent, deurwaarder en aanklager van het openbaar ministerie.
Voors., voorseit Zoals hiervoor genoemd